Trong hai ngày 27 và 28 tháng 6 năm 2026, Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa, Trường Đại học Khoa học – Đại học Thái Nguyên đã tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề "Nâng cao năng lực AI của người học trong đào tạo giáo viên Ngữ văn". Hội thảo thu hút sự tham gia của đông đảo giảng viên, học viên, sinh viên trong lĩnh vực Ngữ văn và giáo dục, tạo nên diễn đàn học thuật về những vấn đề cấp thiết của giáo dục trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI). Nội dung và mục tiêu của hội thảo được xây dựng nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, đặc biệt là việc phát triển năng lực AI (AI Literacy) cho đội ngũ giáo viên Ngữ văn tương lai.
Trong bối cảnh AI đang tác động mạnh mẽ đến mọi lĩnh vực của đời sống, đặc biệt là giáo dục, việc trang bị cho người học năng lực sử dụng AI một cách hiệu quả, có trách nhiệm và sáng tạo đã trở thành yêu cầu tất yếu. Đối với ngành đào tạo giáo viên Ngữ văn, AI không chỉ mở ra nhiều cơ hội đổi mới phương pháp dạy học mà còn đặt ra những thách thức về đạo đức, tính liêm chính học thuật và việc bảo tồn bản sắc sáng tạo của người học. Hội thảo nhấn mạnh rằng AI cần được xem là công cụ hỗ trợ giúp phát triển tư duy phản biện, tư duy sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề, thay vì thay thế quá trình tư duy độc lập của người học.
Tại hội thảo, các báo cáo khoa học đã được trình bày, tập trung vào nhiều chủ đề có tính thời sự, từ xây dựng chuẩn đầu ra về năng lực AI, đạo đức AI, liêm chính học thuật đến các giải pháp ứng dụng AI trong thiết kế bài giảng, phát triển học liệu số và đổi mới kiểm tra đánh giá. Các báo cáo cũng giới thiệu nhiều mô hình sư phạm hiện đại như TPACK, Design Thinking, Prompt Engineering, cùng các công cụ AI đang được ứng dụng rộng rãi trong giáo dục như ChatGPT, NotebookLM, RAG và các trợ lý chatbot học thuật.
Một số nội dung nổi bật được thảo luận tại hội thảo gồm: Xây dựng chuẩn đầu ra về năng lực AI cho sinh viên sư phạm Ngữ văn dựa trên Khung năng lực AI của UNESCO và AILFS 1.0; đạo đức AI, trách nhiệm giải trình của giáo viên và giải pháp bảo đảm liêm chính học thuật trong bối cảnh AI tạo sinh phát triển mạnh; ứng dụng AI trong thiết kế kế hoạch bài dạy theo Công văn 5512; vận dụng tư duy thiết kế nhằm đổi mới phương pháp dạy học; khai thác NotebookLM, chatbot học thuật và kỹ thuật Prompt Engineering trong dạy học đọc hiểu, viết, nói và nghe.
Điểm nhấn của hội thảo là việc khẳng định vai trò mới của người giáo viên trong thời đại AI. Thay vì chỉ truyền thụ tri thức, giáo viên cần trở thành người thiết kế môi trường học tập, hướng dẫn người học khai thác AI một cách hiệu quả, đồng thời nuôi dưỡng tư duy độc lập, khả năng phản biện và năng lực sáng tạo. Nhiều tham luận cho rằng AI chỉ thực sự phát huy giá trị khi được sử dụng trên nền tảng của đạo đức nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm và sự tôn trọng bản quyền học thuật.
Không khí hội thảo diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến trao đổi giữa các báo cáo viên, giảng viên và sinh viên. Các phiên thảo luận tập trung vào những vấn đề thực tiễn như xây dựng bài học tích hợp AI, thiết kế hệ thống đánh giá phù hợp, phòng tránh tình trạng lạm dụng AI trong học tập và khai thác hiệu quả các công cụ AI nhằm cá nhân hóa quá trình học tập của người học. Hội thảo nhấn mạnh việc phát triển năng lực AI cho sinh viên sư phạm không đơn thuần là hướng dẫn sử dụng các công cụ công nghệ, mà quan trọng hơn là hình thành năng lực tư duy phản biện, đạo đức số và khả năng kiểm chứng thông tin. Khi AI ngày càng trở thành một phần của môi trường giáo dục, giáo viên tương lai cần biết cách làm chủ công nghệ để phục vụ việc học tập và giảng dạy, đồng thời giữ vững những giá trị cốt lõi của giáo dục nhân văn.
Các báo cáo viên và đại biểu trao đổi tại hội thảo
Hội thảo "Nâng cao năng lực AI của người học trong đào tạo giáo viên Ngữ văn" không chỉ mang đến những góc nhìn mới về chuyển đổi số trong giáo dục Ngữ văn mà còn góp phần thúc đẩy quá trình đổi mới đào tạo giáo viên trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ. Những kết quả và khuyến nghị từ hội thảo được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng đội ngũ giáo viên Ngữ văn có năng lực số, tư duy sáng tạo, đạo đức nghề nghiệp và khả năng thích ứng với yêu cầu của giáo dục hiện đại.
Ban Tổ chức xin trân trọng cảm ơn các báo cáo viên, giảng viên, học viên và sinh viên đã tham gia, trao đổi và đóng góp tích cực cho thành công của hội thảo.
